THIỀN GIỮA DÒNG CHẢY CUỘC SỐNG *

Chỉ vọn vẹn đúng 150 trang, không lời đề tựa, “An lạc từng bước chân” của thiền sư Thích Nhất Hạnh (NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2009) sẽ đem đến cho bạn những giây phút cảm nhận nhẹ nhàng như hơi thở về những sự kiện xảy ra trong cuộc sống tất bật thường ngày.

 

Khác với những bài viết trong những cuốn sách Hạt giống tâm hồn ở phương Tây, Thích Nhất Hạnh khơi gợi ý niệm về “thiền” hết sức tự nhiên, hài hòa và đậm chất Á Đông qua từng mẩu viết ngắn gọn, đôi khi chỉ ở trong khuôn khổ một trang giấy (“Cháu chắt là niềm vui của ông bà”, “Bàn tay của bạn”). Thiền sư Thích Nhất Hạnh chia sẻ cách nhìn mọi vật và hiện tượng bằng một con mắt khách quan. Ông chỉ ra cái khác biệt văn hóa giữa phương Tây và phương ta, với những giá trị mà mỗi nền văn hóa nên gìn giữ, duy trì chính những gì mình đang có, đang cảm nghiệm ở hiện tại. Trong “Ngồi đâu cũng là thiền”, “Thiền tọa”, ‘Thiền hành”, “Thiền điện thoại”, “Thiền lái xe”, thiền sư Nhất Hạnh đã giúp chúng ta thấy ý nghĩa thực sự của chữ “thiền” - một trạng thái không quá cao siêu phức tạp mà ta hoàn toàn có thể đạt được nếu muốn. Tất cả điều mà chúng ta cần làm là phải biết “thở và mỉm cười”, hạnh phúc lúc đó sẽ tự hiện diện ngay bên cạnh ta. Sự tịnh tâm và cảm giác dễ chịu đến với tất cả mọi người chúng ta từ những việc đơn giản nhất, như trong lúc “Rửa chén”, ta hãy sống trọn vẹn cho mỗi giây phút hiện tại, đặt lòng vào công việc tưởng như bình thường đó và cảm nhận sự mầu nhiệm một cách thong thả, thảnh thơi.

 

“An lạc, hạnh phúc, bình tâm, thanh thản, yên lành” không phải khó kiếm tìm, đó chính là những hình ảnh quen thuộc ở xung quanh ta: một bầu trời xanh ngay phút giây ta chứng kiến dù ở nơi xô bồ đến mấy, hay nụ cười của em bé và cảnh mặt trời lặn. Tất cả hiện ra rất đơn giản, diệu kỳ và nhẹ nhàng. Đối diện với những nỗi sợ, buồn giận và bi quan, trước tiên ta phải biết chấp nhận nó (“Ý thức về cái giận”), để rồi khi thấy rõ bộ mặt thật của cái giận ta sẽ tìm được cách khống chế nó: thở sâu, bước chậm, ngắm nhìn vẻ đẹp xung quanh (“Đi thiền hành khi đang giận”). Khi tâm đã tĩnh, khi cái giận “đã biến thành một năng lực khác, năng lực hiểu biết và thương yêu”, ta chỉ cần nhắm mắt để cảm nhận được mùi khoai thơm (“Luộc khoai”).

 

Đọc “An lạc từng bước chân”, người đọc sẽ có cảm giác thư thái tâm hồn qua từng giây từng phút, từng trang viết ngắn gọn súc tích giản đơn nhưng thấm đẫm trải nghiệm cuộc sống.

 

*Đọc “An lạc từng bước chân”, Thích Nhất Hạnh, NXB Tổng hợp TP. Hồ Chí Minh, 2009

 

THANH TÂM