Raymond Carver (1939-1988) là nhà văn viết truyện ngắn và nhà thơ người Mỹ. Ông bắt đầu sáng tác khi mới 19 tuổi. Cuối thập kỷ 1960 và trong thập kỷ 1970, ông phải nhập viện nhiều lần do chứng nghiện rượu. Nhờ những kinh nghiệm này mà ông đã thành công trong việc tạo dựng được những nhân vật của ông.
Văn của ông ngắn gọn nhưng súc tích. “Ông kiệm chữ đến mức tối đa - câu ngắn, thường là một mệnh đề, lạnh lùng, khô khốc, có vẻ nghèo nàn, nghèo nàn như cái thực tại mà ông muốn biểu đạt.” - Dương Tường
“MÌNH NÓI CHUYỆN GÌ KHI MÌNH NÓI CHUYỆN TÌNH” là tập truyện gồm 17 truyện ngắn. Truyện ngắn nhất “CƠ KHÍ DÂN DÔ chỉ có 3 trang nhưng cũng làm tôi rất kinh ngạc: đôi vợ chồng ly hôn giành nhau đứa con nhỏ như trong tích xưa – hai bà mẹ đến nhờ vua Salomon phán xử… nhưng câu chuyện chấm dứt bằng một câu lạnh lùng, khô khốc: “Và vấn đề được định đoạt theo cách ấy.” Truyện dài nhất “MÌNH NÓI CHUYỆN GÌ KHI MÌNH NÓI CHUYỆN TÌNH” – 26 trang – lại đặt ra cho tôi nhiều câu hỏi: “Có thật con người quên lãng nhanh như thế không?” (Như Mel đã nói: “Nếu như ngày mai có chuyện gì xảy đến với một trong hai chúng tôi, thì người kia chắc sẽ đau buồn mất một thời gian, nhưng rồi người còn sống sẽ lại chơi nhởn, lại yêu đương và chẳng bao lâu sẽ lại cặp với một người khác. Và tất cả những cái đó, tất cả những gì liên quan đến thứ tình yêu chúng ta đang bàn sẽ chỉ còn là ký ức. Có khi thậm chí cũng chẳng còn trong ký ức nữa kia.”) Rồi tôi lại thắc mắc: “Nếu không quên lãng được thì con người sẽ ra sao?” Và Mel đã giải đáp cho tôi: Đó là một điều kinh khủng, nhưng mặt khác lại là môt ân sủng cứu rỗi.
Câu chuyện xoay quanh bốn nhân vật: Mel - một bác sĩ khoa tim, Terri - vợ Mel, Nick - bạn Mel - và Laura, vợ Nick. Câu chuyện của bốn người xoay quanh ý nghĩa của tình yêu.
Terri kể về Ed, người đàn ông sống với cô trước khi cô sống với Mel. Terri cho việc Ed vừa đánh cô, vừa luôn miệng nói: “Tao yêu mày, tao yêu mày, đồ đĩ.” là vì Ed rất yêu mình. Khi Terri bỏ đi, Ed đã tự tử, nhưng đã được cứu sống, hậu quả là lợi hắn bị loét hết. Và sau đó Ed tự bắn một phát vào miệng, hắn chết sau ba ngày sống thoi thóp. Terri cho rằng tất cả những gì Ed làm là tình yêu thật sự.
Mel lại không cho đó là tình yêu. Đối với Mel, tình yêu tuyệt đối phải xuất phát từ tâm linh và không có chuyện định giết nhau. Mel xem Ed là người nguy hiểm vì khi Mel và Terri chưa cưới nhau, Ed luôn dọa dẫm họ. Họ phải sống như những kẻ lẩn trốn. Ed thường xuyên quấy rối Mel bằng những cú điện thoại: “Đồ chó đẻ, mày đến ngày tận số rồi!”...
Carver đã dùng phép ẩn dụ để nối kết thời tiết (ánh sáng mặt trời) với sự điềm tĩnh của các nhân vật. Ông mở đầu câu chuyện với 4 nhân vật ngồi nơi bàn bếp nhà Mel uống rượu gin và tonic và nói chuyện về tình yêu “… ánh sáng ùa vào tràn ngập gian bếp.” cho người đọc thấy gian bếp sáng sủa và các nhân vật thật điềm tĩnh và tỉnh táo nói về tình yêu. Sau đó, “Ánh nắng lọt vào căn phòng lúc này đã khác đi, thay đổi, nhạt hơn.”, rượu gin và tonic được chuyền quanh. Rồi Terri rót nốt những giọt rượu gin cuối cùng vào ly mình và khua khua cái chai rỗng. Mel đứng dậy khỏi bàn, ra tủ búyp phê. Anh lấy xuống một chai khác. Càng uống, họ càng trở nên sôi nổi và Mel không còn làm chủ được bản thân nữa: anh lăng mạ Terri, anh nói về người vợ cũ của mình với một giọng cay độc: “Mụ ấy dị ứng với ong. Nếu tôi không cầu cho mụ tái giá thì tôi cầu cho mụ bị một đàn ong đốt đến chết.” Tại sao lại như thế? Vì vợ cũ của Mel không tái giá cốt để trêu gan Mel. “Chị ta có một gã bồ cùng ở luôn với chị ta và lũ trẻ, thành thử Mel phải nuôi cả bồ của chị ta nữa.”
Trong câu chuyện, có lúc Mel đã muốn gọi điện để hỏi thăm các con mình. Nhưng rồi anh buông một câu chán nản: “Xét cho cùng, có lẽ tôi cũng chẳng nên gọi bọn nhóc làm gì.”
Mel úp ly xuống. Anh đổ rượu tràn ra bàn. “Hết cả gin rồi,” anh nói. Terri nói, “Giờ thì sao?”
Hết rượu. Họ đã say mèm, không biết phải làm gì tiếp theo nữa. Họ mất phương hướng. Thật đáng sợ cho họ!
Và câu chuyện kết thúc với ý nghĩ của Nick: “Tôi có thể nghe thấy tiếng tim mình đập. Tôi có thể nghe thấy tiếng tim mọi người đập. Tôi có thể nghe thấy cái tiếng-động-nhân-sinh phát ra từ mấy đứa chúng tôi ngồi đấy, ngồi nguyên không ai động đậy, ngay cả khi căn phòng chìm vào bóng tối.”
